Цифрлық экономика және тұрақты даму институты

Цифрлық экономика және тұрақты даму институты – Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университетінің ең көне құрылымдық бөлімшелерінің бірі. Институттың тарихы 1963 жылы экономика факультетінің ашылуынан бастау алады. Факультеттің алғашқы деканы экономика ғылымдарының кандидаты, доцент А.А. Конкин (1963–1965) болған. Құрылған жылы «Ауыл шаруашылығын экономикасы және ұйымдастыру» мамандығына 45 студент, ал «Агроэкономика» мамандығына 55 студент қабылданды. 1964 жылдан бастап «Ауыл шаруашылығындағы бухгалтерлік есеп» бағыты бойынша мамандар даярлау басталды.

2000 жылы «Экономикадағы ақпараттық жүйелер» мамандығы бойынша алғашқы қабылдау жүзеге асырылды. 2025 жылдан бастап институт құрамына 2004 жылы университетте ашылған «Өнеркәсіптік экология» мамандығы енгізілді. Бұл қадам Цифрлық экономика және тұрақты даму институтының қазіргі заманғы бейнесін қалыптастырудағы маңызды кезең болды. Бүгінде институт экономика, цифрлық технологиялар және тұрақты даму салаларында мамандар даярлауды біріктіретін көпсалалы білім беру орталығына айналды.

Институттың тарихы оның дамуына зор үлес қосқан көптеген басшылардың есімдерімен тығыз байланысты:
Х.К. Кенжегұлов (1965–1969), Р.Х. Мясоутов (1969–1971, 1972–1974), Б.Х. Хаиров (1971–1972), Б.Г. Гумаров (1974–1978), Ш.Б. Ермекқалиев (1978–1988), А.Г. Тастемиров (1988–1990, 1992–1996), Б.Т. Төлебаева (1990–1992), С.И. Мендалиева (1996–1998), А.Ш. Шамгонов (1993–2003), Р. Сатқанова (1998–2000), М.А. Мансурова (2000–2003), И.В. Богдашкина (2003–2005), А.А. Айдаралиева (2005–2007, 2009–2010), А.Д. Ибыжанова (2007–2009), Р.С. Габдуалиева (2010–2015), А.М. Қазамбаева (2015–2020), Ж.К. Ержанова (2020–2024). Қазіргі таңда институтты экономика ғылымдарының кандидаты, доцент Айжан Джексембаевна Ибыжанова басқарады.

Білім беру бағдарламаларының қалыптасуы мен дамуына кафедра меңгерушілері айтарлықтай үлес қосты:
Х.К. Кенжегұлов, Б.Г. Гумаров, Е.Х. Гиззатов, Н.Н. Солоха, А.М. Воронова, К.Г. Ахметов, Б.К. Жұмашев, Б.Т. Төлебаева, П.В. Ковель, А.Ш. Шамгонов, А.П. Вишневская, Б.Г. Искакова, А.Д. Исмагулов, Н.Д. Вишневский, М.А. Мансурова, С.Ж. Жақсығалиева, Е.Г. Габдрахманов, Р.Г. Сатқанова, Т.Н. Траисова, А.Н. Бурахта, Б.С. Есеналиев, С.Х. Бисенов, А.А. Муфтигалиева, З.Х. Сұлтанова, А.У. Сұлтанов, Н.Н. Пащенко, А.Н. Күшеккалиев, Г.А. Камалова, И.М. Бапиев, Д.О. Жақсыбаев, Т.А. Турғанбаев, А.М. Нұрғалиев, Л.Х. Суханбердина, Е.Е. Аюпов және басқа да көптеген ғалымдар.

Бүгінде институт бай дәстүрлер мен заманауи сын-қатерлерді үйлестіре отырып, көппрофильді ғылыми мектеп ретінде жұмыс істейді. Институтта басым бағыттар бойынша зерттеулер жүргізіледі, оқытушылар ұлттық және халықаралық жобаларға белсенді қатысады. Институт түлектері аграрлық, өнеркәсіптік және қайта өңдеу салаларында, IT және банк секторларында, бизнес құрылымдар мен мемлекеттік органдарда, сондай-ақ білім мен ғылым саласында табысты еңбек етуде.

Цифрлық экономика және тұрақты даму институтының миссиясы – жаһандық цифрлық трансформация жағдайында Қазақстан өңірлері мен салаларының тұрақты дамуын қамтамасыз етуге қабілетті, экономикалық, басқарушылық және цифрлық құзыреттерді біріктіре алатын жаңа буынның бәсекеге қабілетті мамандарын даярлау.
Институт цифрлық кәсіпкерлікті дамытуға, бизнес-процестердің тиімділігін арттыруға және қоғамның зияткерлік әлеуетін қалыптастыруға ықпал ететін ғылыми-білім беру және инновациялық ортаны қамтамасыз етеді.

Институттың мақсаттары

• Экономика, менеджмент, цифрлық технологиялар және тұрақты даму салаларында заманауи білім беру стандарттары мен халықаралық тәжірибелерге негізделген сапалы кадрлар даярлау.
• Экономиканы цифрландыру, интеллектуалды технологиялар, тұрақты бизнес-модельдер және «жасыл» инновациялар салаларында ғылыми зерттеулерді дамыту.
• Цифрлық және технологиялық кәсіпкерлік экожүйесін қалыптастыру, стартаптарды қолдау және агроөнеркәсіптік пен өнеркәсіптік секторларда цифрлық шешімдерді енгізу.
• Шетелдік университеттер мен ғылыми орталықтармен академиялық және ғылыми ынтымақтастықты кеңейту, халықаралық жобаларға қатысу.
• Басқару, білім беру және бизнес салаларында цифрлық құралдарды енгізу арқылы өңірдің тұрақты дамуына үлес қосу, халықтың цифрлық сауаттылығын арттыру.
• Оқытушылар құрамының кәсіби құзыреттерін жетілдіру және цифрлық экономиканың басым бағыттарына сай ғылыми мектептерді қалыптастыру.